الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
569
دقائق العلاج ( فارسي )
اين نيز از خون يا سوداء است و درعينحال از چيرگى حرارت پيدا مىشود گاهى هم بلغمى است كه در اين صورت باد كرده و سفيد و سست مىباشد و اين نوع كمياب است . در همه اينها يا خونى از آن جارى مىشود و يا بدون خون است و ريزش خون مانند حيض ادوارى است و گاه خارجى است و ديده مىشود و زمانى داخلى است و سهلترين نوع آن است كه ظاهر و داراى خون - ريزى بوده و در مقعد در ناحيه دمبالچه باشد و سختترين آنها از نظر درمان برعكس آن است مانند آنها كه در دنباله آلات تناسلى پيدا مىشود . اين بيمارى از ناتوانى طحال خالى نيست و در اين حال رنگ بيمار به سبزى مىگرايد و لب پائينش سفيد مىگردد و بيمار گرفتار خفقان و بادكردگى رگها مىشود . درمانش اين است كه چند بار فصد باسليق كنند تا خون صاف شود اما اگر از نوع خونى باشد فصد لازم نيست مگر آنكه خون قرمز و كمى درخشان باشد اما اگر خون سياه و غليظ باشد از فصد و مانند آن جدا بايد پرهيز كنند زيرا دفع خون سياه دليل بيرون رفتن سودا است و سبب پيشگيرى از بيماريهائى مانند بيمارى سدر ، سرگيجه ، ماليخوليا ، ذات الجنب ، ذات الريه ، ورم طحال جذام ، صرع و امراض ديگر سودائى مانند اينها است . اگر جلوى خون را بگيرند بيم پيدايش استسقاء و ضعف كبد مىرود . اما بايد كوشش كنند تا خون را بنا به دستورهائى كه پيش از اين گفتيم تصفيه كنند . اگر خون باز ايستاد و سبب آزار بيمار گرديد ، بايد در گرد مقعد زالو بيندازند و صافن را فصد كنند و يا بر موضع زهره گاو و پياز بمالند و نيز براى بيرون كردن سودا اگر لازم باشد حب السوداء و حب الدند و مانند آن بخورند . براى اينگونه بيماران قى جدا نافع است . براى فرونشاندن بيمارى اگر